Precious Time#1

ต้นเดือนกุมภาฯ ฉันได้รับข่าวที่ทำให้หวั่นใจว่าจะได้อยู่ช่วยงานแต่งโบว์หรือไม่ และเป็นเหตุผลที่ไม่รับปากจัดงานแต่งให้พี่ที่ป.โทด้วย

ป้าสะใภ้โทรมาบอกแม่ว่า พี่ชายคนที่ 3 ของแม่ที่เราเข้าใจว่าแกป่วยด้วยโรคข้อรูมาตอยด์ ถูกหมอที่โรงพยาบาลประจำจังหวัดตรวจพบว่าเป็นมะเร็งปอดระยะที่ 4 แล้ว

พอเสร็จงานโบว์ ฉันก็เตรียมขึ้นไปเยี่ยมลุง สัปดาห์นั้นเป็นวันหยุดยาว แม่ซึ่งเดิมตั้งใจจะขึ้นไปด้วยเกิดเป็นหวัดขึ้นมา เลยยังไม่กล้าขึ้นไปเยี่ยม ด้วยกลัวจะนำเชื้อหวัดไปแพร่ให้ลุง

ช่วงสายของวันที่ 2 มี.ค. ระหว่างที่ฉันนั่งซักผ้าอยู่ แม่โทรมาจากที่ทำงานว่าลุงอาการทรุดแล้ว ฉันจึงเตรียมเก็บกระเป๋าเพื่อเดินทางคืนนั้น
สิ่งเดียวที่ฉันไม่ได้เตรียม คือขนมไหว้พระจันทร์...ของโปรดของลุง

นี่เป็นการเดินทางไกลตามลำพังยามค่ำคืนครั้งแรกของฉัน รถขบวนนี้ไปสิ้นสุดที่สถานีในตัวเมืองซึ่งฉันสามารถเดินเท้าไปที่ร.พ.ได้โดยไม่ต้องรบกวนให้ลูกเมียลุงเสียเวลามารับ
ตู้ที่ฉันนั่งโล่งมาก คนนั่งไม่เกิน 15 คน แถมยังลงแล้วมีคนสลับขึ้นมาแทนระหว่างทางอีกต่างหาก จอดรอสลับรางตามสถานีเล็กๆก็บ่อย ด้วยความระแวดระวังจากการเดินทางเพียงคนเดียว ฉันจึงหลับๆตื่นๆ ไปหลับลึกก็ตอนเลยพิจิตรแล้ว และไปตื่นเอาตอนได้ยินเสียงประกาศจากสถานีปลายทางนั่นแหละ

จ่ายเงินเข้าห้องน้ำไปซักแห้งตัวเอง จากนั้นหาโจ๊กกินเพราะเจ็บคอ แล้วก็เดินเลาะตลาดไปโรงพยาบาล

เจอโรงพยาบาลแล้วยังหลงตึก ก็ป้ายเค้าไม่ได้ชัดเจนอย่างร.พ.ศิริราชนี่ ดีที่ได้ยามช่วยบอกทาง เมื่อเจอตึกแล้วก็โทรบอกป้าสะใภ้ว่าถึงแล้ว และถามว่าลุงรู้อาการตัวเองแค่ไหน จะได้ไม่พูดอะไรที่ทำให้แกจับได้ว่าเราปกปิดแกอยู่

โชคดีที่ถึงตึก 6 โมงเช้าซึ่งเป็นเวลาที่เปิดให้เข้าเยี่ยมผู้ป่วยพอดี

หอผู้ป่วยออร์โทปิดิกส์ต่างจากที่ฉันคิดไว้มาก เก้าอี้ของญาติเป็นเก้าอี้ไม้สี่เหลี่ยมขาเหล็ก ไม่มีโต๊ะอาหารที่เลื่อนขึ้น-ลงได้ให้ผู้ป่วย หอนี้อัดกันทั้งหมด 6 แถว 32 เตียง เตียงเก่าอย่างกับใช้มาตั้งแต่ต้นศตวรรษ

ป้าแป๊ว-แม่ของพี่สะใภ้-มาช่วยเฝ้าไข้เมื่อคืน แกอาศัยเตียงพับกางปูนอนตรงซอกข้างเตียงนั่นแหละ
เท่าที่รู้ญาติของผู้ป่วยเตียงอื่น ปูเสื่อนอนตรงซอกข้างเตียงบ้าง ทางเดินปลายเตียงผู้ป่วยบ้าง ใต้เตียงผู้ป่วยก็มี

สภาพของลุงผอมไปมากจาก ต.ค. 51 ที่แม่ส่งไปเป็นเพื่อนลุงพบหมอตามนัด เผื่อจะคุยกับหมอได้รู้เรื่องว่าลุงเป็นอะไรแน่
ลุงซึ่งผิวคล้ำอยู่แล้ว หน้าดูออกสีน้ำเงิน เมื่อคืนแกฉายโคบอลต์-60 เป็นครั้งแรก และอาเจียนมากมาย
ผมหงอกมากขึ้น ผิวหนังเหี่ยวลีบ เป็นขุยจากความแห้งกร้าน และตกสะเก็ดที่ตาตุ่มจากการกดทับที่นอน ไม่มีสายระโยงระยางใดๆ การขับถ่ายอาศัยผ้าอ้อมผู้ใหญ่รองรับ

เช้านี้ลุงกินข้าวประมาณ 1 ถ้วยน้ำปลา (วันอื่นก็ไม่ได้กินไปมากกว่านี้) ตามด้วยนมหวานตราวัวแดงเกือบหมดกล่องโชว์หลาน
ลุงหลับโดยที่ตาปิดไม่สนิท และหลับสั้นแค่ไม่กี่นาที จับจุดได้ว่าแกหลับตอนที่ได้ยินเสียงกรนเบาๆนั่นแหละ

ขอตัวจากป้าแป๊วไปซื้อของใช้ที่จำเป็นใน 7-11ให้ลุง ป้าสะใภ้แกคงนึกไม่ออก ไม่เหมือนบ้านเราที่ลูกของแม่ admit มาแล้วทุกคน รายการของใช้จึงติดอยู่ในหัว

พอฉันขึ้นมา ป้าแป๊วก็ขอตัวกลับ วันนี้แกต้องไปติดต่อราชการพร้อมพี่สะใภ้ที่อำเภอแก

ระหว่างลุงหลับ ฉันนั่งรอป้าสะใภ้ หวังให้แกมาถึงโดยไว ระหว่างนั้นหมอก็ราวนด์วอร์ดเช้า
มีผู้ชายผิวขาวร่างสูงโปร่ง ใส่เสื้อเชิ้ตแขนยาวเดินอยู่แถวแรก ฉันยังนึกอยู่เลยว่า เฮอะๆ ญาติผู้ป่วยคนนี้ดูดีใช้ได้
ไม่นานผู้ชายคนนี้มองหน้าฉัน แล้วรีบเดินตรงมาฉันซึ่งอยู่แถวท้ายสุดของวอร์ด ระหว่างที่เดินก็มองหน้าฉันด้วย
เขาแนะนำตัวว่าเป็นหมอที่ดูแลลุง (โล่งอก!) และถามว่าฉันเป็นอะไรกับผู้ป่วย ฉันก็บอกว่าเป็นหลานมาจากกรุงเทพฯ หมอเลยขอคุยเคสของลุง

หมอบอกว่า ก่อนหน้านี้ไม่รู้ว่ารักษาที่ไหน-รักษาโรคอะไรมา แต่พอมาถึงหมอ ก็พบว่าลุงเป็นมะเร็งปอดระยะสุดท้าย และลามไปถึงกระดูกคอซึ่งเป็นทางผ่านของเส้นประสาทเสียแล้ว การรักษาตอนนี้จึงเป็นแบบประคับประคอง ให้ผู้ป่วยมีอาการปวดน้อยลง แต่เรื่องการรักษามะเร็งนั้น คงทำไม่ได้แล้วเนื่องจากร่างกายของผู้ป่วยดูจะรับไม่ไหว และหมอขออนุญาตที่จะรักษาอาการต่างๆคือ ถ้าหอบ จะให้ออกซิเจน แต่ถ้าหัวใจหยุดเต้น ก็จะไม่ปั๊มขึ้นมา เพราะนั่นเท่ากับให้ผู้ป่วยมีชีวิตเพื่อทรมานต่อไป อันนี้หมอขอพูดไว้ก่อนเพราะไม่ทราบว่าลุงจะเกิดอาการเหล่านี้ขึ้นเมื่อไหร่ หมออยากให้ฉันช่วยชี้แจงกับครอบครัวด้วย

ที่นี่ ญาติต้องออกจากหอผู้ป่วยระหว่าง 9-12 น. เมื่อป้าสะใภ้มา จึงได้โอกาสเล่าเสริมว่า ลุงเข้าร.พ.เอกชนเก่าแก่ของจังหวัดเมื่อตอนปีใหม่ พออาการดีขึ้นก็ออกจากร.พ. ไม่นานอาการก็เกิดซ้ำ ไม่รู้จะทำยังไง แกปวดไม่หาย พามาร.พ.ประจำจังหวัดก็ถูกปฏิเสธไป 2 ครั้ง เลยพาไปร.พ.เอกชนอีกแห่งที่คุณหมอท่านนี้ทำควบอยู่ ท่านก็ทำหนังสือส่งตัวมาที่ร.พ.นี้ และได้ส่งตรวจโดยละเอียด จนพบว่าลุงไม่ใช่โรคกระดูก หากแต่เป็นมะเร็งที่ลามมายังกระดูกเสียแล้ว

ฉันก็เล่าให้ป้าสะใภ้ฟังว่าหมอพูดอย่างไรบ้าง ป้าบอกว่า หมอเขาก็เคยพูด แต่ป้าไม่เข้าใจ (อันนี้หมอ แม่ และฉันลงมติกันในภายหลังว่า ป้าสะใภ้แกเกิดกลไกทางจิตแบบ denial) หลานมาก็ดีแล้วจะได้อยู่คุยกับหมอ ว่าแล้วแกก็ร้องไห้ บอกไม่รู้ว่าคราวแกใครจะอยู่ดูแล ว่าแล้วแกก็บ่นลูกและลูกสะใภ้ตามระเบียบจนหลับไป
ดีที่ป้าได้หลับบ้าง
แต่ไหนแต่ไรแกเป็นคนตื่นเช้า ไปตลาด ทำอาหาร เปิดร้าน ทำงานบ้าน
ถ้าลุงยังไม่ตื่น แกก็จะขายของ ปะยาง เติมลมให้ลูกค้าที่จะออกไปท้องไร่ท้องนาด้วย
เมื่อลูกแต่งงานมีหลานให้แก แกก็มีหน้าที่ดูแลเด็กเล็กเพิ่มขึ้นมา
แต่พอลุงมาป่วยเสียอย่างนี้ พี่สะใภ้เลยต้องรับเลี้ยงลูกของพี่น้องสามี ส่วนโกคนกลางก็ดูแลร้านคนเดียว

***************************************
ฉันพักที่บ้านของลุง
ขึ้นรถไฟเที่ยว 7 โมงที่สถานีใกล้บ้านขนาดเดินไปได้ เข้าตัวเมืองที่ห่างไป 2 สถานี พร้อมกับคนอื่นที่เข้าไปทำงานหรือเรียน
อารมณ์คล้ายๆ BTS หรือ MRT คือไม่ได้นั่งเลย แต่มีความร้อนและเหม็นแถมมาด้วย เพราะคนมักยืนออกันตรงประตูพร้อมกระจาดหรือถุงผัก ที่ยืนว่างๆเลยอยู่ใกล้ห้องน้ำอะค่ะ

ถ้าเมื่อวานไม่ได้กินข้าวเย็น ก็แวะซื้อปาท่องโก๋ ข้าวเหนียวปิ้ง อะไรพวกนี้ตรงตลาดรถไฟ เดินกินไปถึงโรงพยาบาลก็หมด แวะซื้อน้ำแข็งถุงเล็กมาแช่นมและรังนกของลุง

ขึ้นวอร์ดมาผลัดกับกะกลางคืน ซึ่งถ้าไม่เป็นป้าแท้ๆของฉัน ก็จะเป็นลูกชายคนโตของลุง
ถ้าไม่ทันหมอราวนด์วอร์ด ก็อัพเดทอาการกับกะกลางคืน แล้วรับช่วงเก็บทำที่เหลือต่อ

พอเกือบ 9 โมง ก็บอกลุงก่อนว่าต้องลงไปแล้วนะ บ่ายนี้อยากกินอะไร
จากนั้นก็ไปกินข้าว ซื้อของใช้ลุง เล่นเน็ต ไปแบงก์ ซื้อหนังสือ ซื้อของกินให้ลุง

รอบบ่ายนี่จะดูแลลุงกันถึง 2-3 ทุ่มแล้วแต่อาการ
ระหว่างนั้นก็ต้องป้อนข้าวป้อนน้ำ เพื่อให้แกมีอะไรรองท้องก่อนกินยาบรรเทาปวด
เอาสำลีชุบน้ำอุ่นเช็ดขึ้ฟันออก โชคดีที่ฟันส่วนใหญ่ของลุงหักแล้ว ทำให้มีช่องว่างที่จะเช็ดตัวฟันได้ทุกด้านที่โผล่พ้นเหงือก
ก่อนเช็ดตัว ต้องเอากะละมังของร.พ.ที่ตากไว้บนชั้นในห้องน้ำรวมมาล้างด้วยน้ำยาล้างจานก่อน หาไม่แล้วขี้ไคลใครไม่รู้จะติดเหนียวกับผิวกะละมังจนขึ้นไข ล้างอ่างน้ำด้วยเพราะเหนียวขี้ไคลพอๆกัน
จากนั้นเอาน้ำธรรมดาผสมน้ำอุ่นในกะละมัง เวลาเช็ดตัวจะได้ไม่หนาว
ระวังไม่ให้โดนจุดที่มาร์คการฉายแสงออก (จริงๆสีมันก็ไม่ลอกหรอก พยาบาลยืนยัน แต่เพื่อป้องกันป้าและโกๆแว้ดใส่) เช็ดเสร็จ เอากะละมังไปล้างด้วยน้ำยาล้างจานอีกครั้งแล้วคว่ำเก็บ ซักผ้าขนหนูด้วยครีมอาบน้ำหอมๆ ไม่อย่างนั้นจะเหม็นกลิ่นตัว
ทาแป้งตามจุดอับและข้อพับ
โปะโลชั่นทั่วตัว จะโปะมากก็กลัวเหนียวตัว แต่โปะเท่าไร ก็ดูจะไม่ช่วยให้ผิวเป็นขุย-เป็นแผลกดทับน้อยลงเลย
จากนั้นก็เป่าพัดลมส่วนตัว เท่าที่ลุงต้องการ ที่สำคัญคือเอาผ้าขาวม้าหรือเสื้อผู้ป่วยปิดอกเสมอ
จับแกปรับเปลี่ยนท่า แต่จะให้เปลี่ยนข้างตะแคงเพื่อป้องกันแผลกดทับน่ะไม่ไหวหรอก ตัวลุงเบากว่าฉัน 6 กิโลเอง
ส่วนเรื่องเปลี่ยนผ้าอ้อมผู้ใหญ่ คุณหลานไม่สามารถ แค่เห็นแต่บักหำน้อย บักหำใหญ่บ่เคย โบ้ยให้ป้าสะใภ้จัดการเหมือนเดิม รู้แต่ว่าพยาบาลให้เอาถุงหูหิ้วขาวใสเล็กๆ(ซื้อเป็นแพ็คจากตลาด) มาผูกไว้ก่อนใส่ผ้าอ้อม เวลาฉี่จะได้ไม่ซึมทะลุไปถึงผ้าอ้อม เดี๋ยวจะอับเอา เป็นเรื่องอีก

ลุงคันจมูก เผลอเป็นแคะแม้ในยามหลับ แล้วเล็บก็ยาว ส่องไฟดูจึงเห็นแผลเลือดซิบๆในโพรงจมูก
เอาคอตต้อนบัดชุบน้ำเช็ดขี้มูกออก แกก็แสบ
ไม่รู้แหละ จับตัดเล็บก่อน
เล็บนี่ก็ช่างกระไร แข็งมาก ไอ้เราก็เคยตัดเล็บน้องเมื่อนานมากแล้ว งัดเล็บลุงที แกก็ว่าเข้าเนื้อ เลยส่งป้าจัดการเล็บมือ ส่วนฉันก็จับตัดเล็บเท้าสบายใจเฉิบ (ลุงไม่รู้สึกตัวตั้งแต่เอวลงมา)

ว่างๆก็ดูไปว่ายังไม่จัดการอะไรกับแก เห็นหนวดขาวยาวจะเข้าปาก ก็จับกรรไกรเล็กมางับเอาเสียเลย
เล็มขนจมูกบ้าง อะไรบ้าง
สระผมไม่ได้ ก็เอาสำลีชุบน้ำอุ่นลูบ (ผ้าขนหนูมันแฉะไป)
เห็นแกกินอาหาร-กินน้ำไม่สะดวก ก็ยืมชามไตพยาบาลมาใช้ ทำให้แกได้บ้วนปากเพิ่มอีกอย่าง
บ่ายๆฉันหลับโงก ลมเป่าหัวเป็นไม่ได้ นอนอิ่มแล้วก็สลับให้ป้าสะใภ้งีบถึง 5 โมงเย็นบ้าง

เรื่องอยู่เฉยๆ ลุงคงเบื่อมาก ทีวีก็ไม่ได้ดู วิทยุก็เปิดไม่ได้ (ผู้ป่วยมะเร็งไม่ควรอยู่ใกล้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า...เขาว่ากันนะ)
แต่ยังไงก็ไม่ยอมให้อ่านหนังสือให้ฟัง โดยเฉพาะหนังสือพิมพ์
ก่อนฉันมามีคนบอกแกเรื่องศาลฎีกาสั่งยึดทรัพย์ทักษิณแล้ว แกขอรู้แค่นั้น (แกชอบประชาธิปัตย์อะค่ะ)

ตอนเย็นหมอราวนด์วอร์ดอีกที พร้อมยืนยันว่าวันนี้ร่างกายลุงพร้อมรับการฉายรังสีอีกครั้งไหม
จากนั้นโกๆก็ขับรถพาลูกๆมาเยี่ยมลุง พร้อมกับรับป้าสะใภ้กับฉันกลับบ้าน
วันไหนเด็กๆชนหรือป่วย ก็จะรออยู่ข้างล่าง
วันไหนลุงอาการคงที่ ก็จะสลับเด็กๆขึ้นไปไหว้แก
อยู่พร้อมกันหมดไม่ไหว มีตั้ง 5 คน อายุตั้งแต่ 4 เดือนจนถึง 7 ขวบ จับกันไม่ทัน

เราต้องพาลุงใส่เตียงเข็นไปชั้นใต้ดินของตึกใหม่เพื่อฉายรังสีตอน 1 ทุ่มเพื่อให้ระหว่างวันได้รักษาผู้ป่วยนอก
เช้าวันที่ฉันจะขึ้นมา ป้าสะใภ้จะเอาลุงออกจากร.พ.เพราะไม่เห็นหมอทำอะไรเลย ให้ไปตายที่บ้านดีกว่า
ป้าไม่รู้ว่า ชื่อลุงเป็นชื่อแรกที่จะใช้เครื่องฉายรังสีเครื่องแรกของร.พ. ซึ่งก่อนหน้านี้ หากจะฉายรังสีต้องส่งตัวไปที่ศูนย์ของรัฐอีกแห่ง
ลุงได้เป็นประธานตัดริบบิ้นอีกแล้ว สมเป็นลุงจริงๆ (แม้ตอนป่วยอยู่นี้ ลุงก็ยังมีชื่อเป็นประธานเทศบาลตำบลอยู่เลย)
แผนกรังสีนี้ใหม่กว่าแผนกอื่นๆในตึก เพราะอุปกรณ์มาถึงช้ากว่า ทั้งที่ออกแบบเผื่อตั้งแต่ตอนสร้างตึกแล้ว
ตอนลุงไปฉายรังสี ยังเหม็นสีห้องอยู่เลย
การฉายรังสีรวดเร็วมาก แต่ป้าสะใภ้ก็ร้องไห้ทุกทีเพราะไม่รู้ลุงจะเกิดอาการอะไรบ้าง ทำเอาคนที่เป็นรอเป็นเพื่อนร้องไห้ตามได้ทุกที
ออกมาแล้วลุงจะหน้าออกสีน้ำเงิน เหมือนภาพวาดคนป่วยในหนังสือนิทานฝรั่ง
เฝ้าแกกันจนถึง 2-3 ทุ่มจึงกลับบ้าน

ถ้าฉันกินข้าวเที่ยงช้ามาก หรือเหนื่อยมากๆ ก็จะไม่กินข้าวเย็น
วันไหนช่วงเย็นต้องลงมาซื้อของให้ลุง ก็แวะกินข้าวเย็นด้วย
ให้กินหลัง 3 ทุ่มอย่างบ้านลุงไม่ไหว ท้องอืด นอนไม่ได้พอดี
...หมดไปอีก 1 วัน...